Συνέντευξη με τον επιστάτη της Μονής Διονυσίου στην Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους, γέροντα Συμεών Διονυσιάτη

Γέρων Συμεών

Σεβαστέ πατέρα Παύλε,θέλω να σας ευχαριστήσω για την διάθεση που είχατε να μας ξεναγήσετε στη Μονή της Αγίας Τριάδος και του Αγίου Σεργίου, που είναι η καρδιά της Ρωσίας, η καρδιά του Ρωσικού μοναχισμού και να μεταφέρω τα ευχαριστήρια του συνοδού μου, του πατρός Ευθυμίου από τη Μονή Ζωγράφου, με τον οποίο την προηγούμενη χρονιά, 2009-2010 ήμασταν στην Ιερά Κοινότητα σαν επιστάτες του Αγίου Όρους.

Ήρθαμε στη Ρωσία σαν συνοδοί της εικόνας της Παναγίας της Προδρομίτισσας, η οποία έχει τοποθετηθεί στο ναό της Αγίας Αικατερίνης στο Τσάρσκογιε Σελό. Ήταν μια ευλογία για μας και χαρήκαμε πολύ αυτές τις ημέρες, που ήμασταν κοντά στους αδελφούς μας, στους Ρώσους Ορθοδόξους. Είχαμε την δυνατότητα να επικοινωνήσουμε σε θέματα κυρίως πνευματικά να ανταλλάξουμε  κάποιες σκέψεις, να πάρουμε αφορμές για να σκεφτούμε κάποια πράγματα, να τα κάνουμε καλύτερα, γιατί έτσι είναι η ζωή, βλέπεις, μετράς και στη συνέχεια ορίζεις το επόμενο βήμα σου.

Θέλω επίσης να πώ ότι πάντοτε με συνείχε η οικουμενικότητα της Ορθοδοξίας, ένα γεγονός, δηλαδή, το οποίο τους τελευταίους δύο αιώνες μπορεί εμείς να το βιώσουμε περισσότερο, γιατί παλαιότερα, απ'ό τι γνωρίζω, δεν ήταν τόσο έντονη η εθνική ταυτότητα των λαών. Οι λαοί είχαν σαν πνευματικό συνδετικό κρίκο την Ορθοδοξία, την πίστη, τη θρησκεία τους. Και έτσι ένοιωθαν αδελφοί με εκείνους που ήταν ομόδοξοι στην πίστη. Τους τελευταίους δύο αιώνες αυτό έχει κάπως αλλάξει, δεν ξέρω για ποιούς λόγους, κι έτσι εμείς σήμερα μπορούμε να πούμε ότι είναι καλό να ξεπεράσουμε αυτή τη θέση που μπορεί να ορίζει η ιδιαιτερότητα, ας πούμε, ενός έθνους και να ξανακάνουμε την Ορθοδοξία μία. Γιατί τέτοια νομίζω ότι είναι η διδασκαλία του Ευαγγελίου του Χριστού για την οποία δεν υπάρχει Ιουδαίος, δεν υπάρχει Έλληνας, δεν υπάρχει δούλος, δεν υπάρχει ελεύθερος. Είμαστε όλοι αδελφοί εν Χριστώ. Έτσι λοιπον ήμαστε μια συνοδία, έγω είμαι Έλληνας, κατάγομαι από τη Θεσσαλία, έχουμε τον πατέρα Ευθύμιο, ο οποίος είναι από τη Βουλγαρία και έχουμε τον πατέρα Ιάκωβο που είναι από τη Ρουμανία. Μπορεί να μην έγινε τυχαία, ας πούμε, αυτή η συγκρότηση της αποστολής. Είχαμε και τον πατέρα Κυρίονα που ήταν στην επιστασία μας- αντιπρόσωπο από το Ρώσικο Μοναστήρι -αλλά ο γέροντας έκρινε ότι ήταν καλό να παραστεί στην εκδήλωση αυτή της ελεύσεως της εικόνας ο πατήρ Αλέξιος ο οποίος είναι στο Μετόχι της Μονής Παντελεήμονος στην Πετρούπολη. Και έτσι δεν έχουμε έναν Ρώσο στη αποστολή μας, αλλά ο πατέρας Αλέξιος ήταν μαζί μας.

Πρωθιερεύς Παύλος Βελικάνοφ

Τα τελευταία χρόνια μας αποσχολούν πολύ τα γεγονότα που παρακολουθούμε από την Ελλάδα, που μπορούμε να ονομάσουμε εχθρικό ενδιαφέρον του κράτους κρατικών παραγόντων και  ΜΜΕ για το μοναχισμό,τη μοναχική ζωή, για τη θρησκευτική εκπαίδευση στα σχολεία, για τη μισθοδοσία των κληρικών κ.τ.λ. Εκεί βλέπουμε πως υπάρχει μια οργανωμένη τάση εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκ μέρους του Ελληνικού κράτους. Ποια άποψη έχετε για τα τελευταία γεγονότα όπως είναι η υπόθεση του Βατοπαιδίου, όλα αυτά που σκανδαλίζουν τον κόσμο και δείχνουν σαν μια τάση οργανωμένη εναντίον της Εκκλησίας και του μοναχισμού.

Γέρων Συμεών

Η Εκκλησία πάντοτε ήταν στον στόχο ανθρώπων οι οποίοι ήθελαν τα πράγματα να έχουν διαφορετική εξέλιξη προκειμένου αυτοί να καρπώνονται κάποια οικονομικά οφέλη.

Θα μπορουσαμε να πούμε έτσι με λίγα λόγια ότι αυτό που σήμερα λέμε παγκοσμιοποίηση έχει σαν στόχο να ελέγξει μεγάλους πληθυσμούς και αν είναι δυνατόν να τους καθοδηγήσει στο τι πρέπει να κάνουν. Και αυτά όλα έχουν σαν σκοπό οικονομικά οφέλη. Και για να είμαι πιο συγκεκριμένος, λέω ότι αν αυτά τα συμφέροντα διαλύσουν την οικογένεια θα μπορούν αυτοί να δράσουν πάνω στα παιδιά τα οποία δεν έχουν στήριγμα, δεν έχουν αγάπη, δεν έχουν κάποια προστασία και δεν ξέρουν τί να κάνουν. Θα οδηγήσουν τέτοια παιδιά στα ναρκωτικά, στην απόγνωση, στη μελαγχολία. Αυτοί προσπαθούνε να ελέγξουν μεγάλες μάζες. Ανα τους αιώνες, πιστεύω, υπήρχε πόλεμος κατά της Ορθοδοξίας με διάφορους τρόπους, είτε ήταν αιρέσεις, είτε, όπως σήμερα,αυτό εκφράζεται με οικονομικούς όρους. Και ξέρουμε ότι σκέφτονται ότι πρέπει να κάνουν μια παγκόσμια κουλτούρα, μια κουλτούρα η οποία δεν θα έχει ιδιαιτερότητες που έχει κάθε λαός, κάθε έθνος, που σίγουρα έχει δικό του τρόπο που σκέφτεται και ενεργεί. Θέλουν να κάνουν μια μάζα ανθρώπων που να σκέφτονται τα ίδια πράγματα, να υπάρχει ομοιογένεια. Νομίζω λοιπόν ότι είναι τέτοια κέντρα εκείνα τα οποία σήμερα οργανώνουν τον πόλεμο είτε κατά της μονής Βατοπαιδίου, είτε κατά της εκκλησιαστικής εκπαίδευσης, είτε κατά των θεσμών. Στόχος τους οπωσδήποτε είναι κάθε θεσμός και εκκλησιαστικός αλλά ακόμα και πολιτικός. Δηλαδή, βλέπουμε σήμερα στην Ελλάδα ότι τα Μέσα Ενημερώσεως τείνουν προς την κατάργηση του σεβασμού και προς τα πολιτικά πρόσωπα. Θελουν να απαξιώσουν κάθε μορφή θεσμική. Αλλά και εμείς είμαστε ζωντανοί άνθρωποι, ενεργούμε, πρέπει να κάνουμε τις δικές μας κινήσεις για να αποφύγουμε κάτι τέτοιο.

Πρωθιερεύς Παύλος Βελικάνοφ

Ως πρωτεπιστάτης του τελευταίου έτους και ως αντιπρόσωπος της Μονής Διονυσίου στην Ιερά Κοινότητα έχετε, ας πούμε, έξωθεν εικόνα για το τί γίνεται γενικότερα στο Αγιον Όρος. Κατά την άποψή σας πώς άλλαξε η κοινωνιολογία του αγιορείτικου μοναχισμού, δηλαδή, από πλευράς εκπαίδευσης των μοναχών,  εθνικότητας, κοσμοθεωρίας τους, κάποιων εσωτερικών προτιμήσεων; Αν υπάρχει κάποια δυναμική ή η κατάσταση, εν γένει, είναι σταθερή και δεν αλλάζει;

Γέρων Συμεών

Τη δεκαετία του εξήντα υπήρξε μια αναγέννηση, μια κίνηση που θα μπορούσαμε να πούμε ότι έχει σαν κέντρο την πνευματική παρακαταθήκη που άφησε στο Άγιον Όρος ο γέροντας Ιωσήφ ο Σπηλαιότης. Εκείνος είχε τρείς υποτακτικούς οι οποίοι δημιούργησαν όλοι μεγάλα μοναστήρια, συνοδίες οι οποίες δημιούργησαν άλλα μοναστήρια και πέρα απ' ότι αύξησαν πληθυσμιακά το Άγιον Όρος, έδωσαν ιδιαίτερη προσοχή στην προσευχή του Ιησού. Πριν, στο Άγιον Όρος δεν υπήρχαν πολλοί μοναχοί οι οποίοι ασχολούνταν μόνο με την προσευχή του Ιησού. Ή, ας πούμε, δεν υπήρχαν τότε τα κατάλληλα πνευματικά βιβλία τα οποία θα ενημέρωναν τους νέους μοναχούς γι αυτό. Ο γέροντας Ιωσήφ, έχοντας ο ίδιος μια προσωπική γνώση του Θεού, μπόρεσε αυτή να τη μεταφέρει στους υποτακτικούς του και στη συνέχεια εκείνοι στους μοναχούς που πήγανε κοντά τους. Έτσι λοιπόν αυξήθηκε πληθυσμιακά το Άγιον Όρος αλλά πήρε και καινούρια δύναμη για την πνευματική ζωή είτε με την μελέτη της προσευχής του Ιησού, είτε με συχνότερη θεία κοινωνία.

Πρωθιερεύς Παύλος Βελικάνοφ

Μπορούμε να πούμε ότι στη σημερινή Ελλάδα βλέπουμε πώς μειώνεται ο ρόλος της Εκκλησίας και το θρησκευτικό στοιχείο στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων, των ανθρώπων. Οφείλεται το γεγονός αυτό σε κάποια πίεση εξωτερική, από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή  είναι απλώς τα καινούρια στάνταρντ ζωής τα οποία έγιναν δεκτά από την Ελληνική κοινωνία και οδηγούν στο ότι το θρησκευτικό στοιχείο πια παραμένει στην άκρη της κοινωνικής και προσωπικής ζωής του ανθρώπου;

Γέρων Συμεών

Στην Ελλάδα νομίζω ότι υπάρχει μια διαφορά σε σχέση με την Ρωσία. Η σχέση του λαού με την Εκκλησία είναι πιο χαλαρή σε μεγάλο ποσοστό. Δηλαδή το ποσοστό, ας πούμε, των Ελλήνων που έχουν σχέση με την Εκκλησία δεν είναι τόσο μεγάλο όσο το ποσοστό των Ρώσων πιστών με την Εκκλησία. Έχω έρθει τρεις φορές στη Ρωσία και βλέπω αυτό που διαβάζω στους Ρώσους συγγραφείς,δηλ. πόσο έντονο είναι το θρησκευτικό συναίσθημα των Ρώσων, πόσο πιο εύκολα μπορεί να μετανοιώσει για ένα λάθος που έκανε και πόσο πιο εύκολα μπορεί να πέσει. Δηλαδή, ο Ρώσος σε σχέση με τον Έλληνα έχει μεγαλύτερη ένταση σ'αυτό που κάνει. Στην Ελλάδα λοιπόν υπάρχει μια μερίδα ανθρώπων οι οποίοι είναι πάρα πολύ κοντά στην Εκκλησία και ξέρουν πάρα πολύ καλά τί πρέπει να κάνουν και πώς πρέπει να το κάνουν. Είναι αυτοί, νομίζω, που κρατάνε τον ρυθμό και την πορεία μέσα στην Εκκλησία.

Οι υπόλοιποι είναι πιστοι μεν, είναι πιστοί και όταν χρειάζεται μπορούν να το αποδείξουν, γι αυτό πρέπει να υπάρχει μια ανάγκη να εκφραστεί. Χρειάζεται, δηλαδή, κάποια πίεση,ή μεγάλη πίεση για να το αποδείξουν αυτό. Αυτό που συμβαίνει στην πλευρά την πνευματική το ίδιο συμβαίνει και με την εθνική. Ακόμα σήμερα βλέπουμε τους ανθρώπους που έχουν χαλαρώσει την αγάπη τους και προς τη θρησκεία και προς την πατρίδα. Αλλά όταν παρουσιαστεί μια ανάγκη πιστεύω ότι είναι σε θέση να ξεπεράσουν αυτό από το οποίο παρασύρονται γιατί είναι μέσα στη σκέψη τους και στη λογική τους ξεκαθαρισμένη η πορεία που πρέπει να έχει ο Έλληνας σαν Ορθόδοξος.

Πρωθιερεύς Παύλος Βελικάνοφ

Με  βάση την προσωπική μοναχική σας εμπειρία στο Άγιον Όρος, τί ευχές θέλετε να μεταδώσετε στους σημερινούς ιεροσπουδαστές που θα γίνουν λειτουργοί του Υψίστου αύριο, που θα γίνουν είτε μοναχοί, είτε έγγαμοι ιερείς;

Γέρων Συμεών

Είμαι στο Μοναστήρι από πολύ μικρή ηλικία, από ηλικία 17 χρονών, είμαι στο Άγιον Όρος 35 χρόνια. Ευλογώ το Θεό και ευχαριστώ ότι μου έκανε τόσο ιδιαίτερη τιμή ώστε να μπορώ να βρίσκομαι στο Άγιον Όρος και να προσφέρω και εγώ εκείνο που περνάει απ'το χέρι μου, σε όποιο χώρο βρεθώ,είτε όπου με στείλει το Μοναστήρι είτε μέσα στο Μοναστήρι, είτε στα διοικητικά σώματα της Ιεράς Κοινότητας, της Ιεράς Επιστασίας. Είναι ιδιαίτερη τιμή για κάθε άνθρωπο όταν καλείται να διακονεί στην Εκκλησία. Βλέπουμε από ανθρώπους οι οποίοι είναι αφοσιωμένοι στο έργο το οποίο τους έχει ανατεθεί ότι προσφέρουν στο λαό και μπορεί οι ίδιοι να κουράζονται και να κοπιάζουν αλλά κανένα καλό πράγμα στη ζωή δεν έρχεται εύκολα. Άρα,λοιπόν, είναι ευλογία να μπορεί κανένας να αφιερωθεί στο Θεό, να έχει την κλίση απ'τον Θεό να διακονεί στην Εκκλησία και για τον ίδιο είναι καλό και για την Εκκλησία αλλά και για σύνολη την Οικουμένη. Γιατί θυμάμαι τον γέροντα Σιλουανό, τον οποίο αγαπώ ιδιαίτερα, που έλεγε ότι η προσευχή ενός πιστού στηρίζει ολόκληρη την οικουμένη.Άρα λοιπόν η προσευχή είναι πολύ σημαντικό πράγμα και εμείς που είμαστε μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας, είτε με τις προσευχές που έχει ορίσει η Εκκλησία, που γίνονται στις ακολουθίες είτε με την κάθε μια προσευχή μπορούμε να βοηθήσουμε τους συνανθρώπους μας. Και κάτι άλλο που έλεγε ο Άγιος Σεραφείμ, ο εξίσου αγαπητός Άγιος και στους Έλληνες, έλεγε, βρες την ειρήνη του Θεού και θα ρθούν κοντά σου χιλιάδες να αναπαυθούν.

Πρωθιερεύς Παύλος Βελικάνοφ

Ευχαριστούμε πάρα πολύ για την αγάπη σας, για τα καλά λόγια σας. Και να μνημονεύετε τους φοιτητές μας όταν θα είστε στο κελλί σας. Νομίζω ότι είναι ένα όνειρο για κάθε φοιτητή να ρθεί έστω και μια φορά στο Άγιον Όρος.