Ημέρα γέννησης της Εκκλησίας

Η Εκκλησία είναι το τέλος της μοναξιάς. Αυτός ο ορισμός του Σ.Ι.Φούντελ  που είπε τυχαία,μεταξύ άλλων, είναι πράγματι ένας από τους λαμπρότερους και πιο επιτυχημένους. Ακόμη και με όλο το κατσούφιασμα   και την ακοινωνησία ορισμένων ενοριτών που πηγαίνουν στην εκκλησία σε μια σαφώς ρυθμισμένη τροχιά, ελαχιστοποιώντας κάθε επαφή - ακόμα και αυτοί είναι πολύ διαφορετικοί από τους μισανθρώπους «στον κόσμο». Τέλος πάντων -είναι κοινό Δισκοπότηρο, οι προσευχές είναι οι ίδιες, και ο Χριστός δεν αλλάζεται ανάλογα με την κατάσταση ή το αξίωμα αυτών που έρχονται σ' Αυτόν. Ο ναός, λες και είναι μια ψυχή ορθάνοιχτη και πλουσιοπάροχη,αλλά «ανάποδη»: περάστε όλοι, προσευχηθείτε, ασπαστείτε εικόνες, παρακολουθείστε τελετές, συμμετέχετε στα μυστήρια. Και κανείς δε θα σε ελέγξει στην είσοδο, τί έχεις στο χέρι - ένα κερί ή ένα πιστόλι με σιγαστήρα ...


Η οντολογική μοναξιά στην οποία καταδίκασε ο άνθρωπος τον εαυτό του με την αμαρτία, καταστράφηκε από τον Χριστό. Με την έλευση του Αγίου Πνεύματος, οι άνθρωποι από μεμονωμένα άτομα -πρόσωπα αποτέλεσαν το Σώμα του Χριστού, ζωντανό και δραστικό σε κάθε στιγμή της ύπαρξής του. Και από εκείνη τη στιγμή η Εκκλησία ζει  σε μια συνεχή αγωνία της γέννησης από το απλο-ανθρώπινο σε Θεο-ανθρωπικό.

Όποιος δεν θέλει να παρατηρεί αυτό το παθητικό μέρος της Εκκλησίας, ποτέ δεν θα είναι σε θέση να καταλάβει και να εκτιμήσει και την ένδοξη, θριαμβευτική πλευρά της. Σύμφωνα με την ανθρώπινη λογική, η Εκκλησία είναι κυρίως μια οργάνωση με μια εσωτερική δομή και λογική, με κανόνες και δόγματα που ορίζουν τη μορφή της ύπαρξής της. Αν δεν υπήρχε η ενέργεια του Αγίου Πνεύματος - έτσι θα ήταν. Γνωρίζοντας την αδυναμία που έχει ο άνθρωπος σε σχέση με την οργάνωση μιας άνετης ζωής, συμπεριλαμβανομένης και της Εκκλησίας, το Πνεύμα πάντα έρχεται και σπάζει αυτά τα δεκανίκια και στηρίγματα, στα οποία φαινόταν μόνο ότι στηρίζεται το μεγαλοπρεπές οικοδόμημα της Εκκλησίας. Οι εκκλησιαστικοί άνθρωποι με κομμένη άνασα λένε: σωθήκαμε,τελευταίοι καιροί - όμως όχι, η γκρεμισμένη πρόσοψη ήταν μόνο ο σοβάς που έφαγε το ψωμί του, κάτω από τον οποίο στο μάτι ανοίγεται- η προηγουμένως άγνωστη- ιδέα του Αρχιτέκτονα.


Η Εκκλησία ήταν και παραμένει Άγια. Χωρίς αμφιβολία, πνεύμα έχει κάθε ανθρώπινη συγκέντρωση, αλλά μόνο η Εκκλησία έχει το Άγιο Πνεύμα. Η κύρια δεξιότητα της Εκκλησίας, ο τομέας της, ούτως ειπείν, «επαγγελματικής δραστηριότητας» είναι η αγιότητα. Ακριβώς αυτό το ελάχιστο που διακρίνει ένα αριστούργημα από τη μετριότητα, για την Εκκλησία είναι η αγιότητα, η οποία  χαράζει μια σκληρή γραμμή μεταξύ του «κόσμου τούτου» και του Σώματος της Εκκλησίας. Αλλά πόσο υψηλή είναι η τιμή αυτου του ελαχίστου! Μη δίνοντας αίμα δε θα λάβεις Πνεύμα. Ο ακρογωνιαίος λίθος της αγιότητας είναι  μια συνεχώς ανανεωμένη εμπειρία της κοινωνίας στην βασιλεία του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Η Θεία Ευχαριστία είναι η καρδιά της Εκκλησίας η οποία με κάθε χτύπημά της αντλεί μέχρι τα πιο απομακρυσμένα κύτταρα του Σώματός Της, το οξυγόνο της αιωνιότητας. Όσο η καρδιά χτυπάει ζει το Σώμα. Όσο υπάρχουν εκείνοι που, σύμφωνα με τα λόγια του Βασίλι Ρόζανοφ, «έχουν ανάγκη την Εκκλησία», -ο  Χριστός είναι μαζί μας.

Η φιλοσοφική, ή, μάλλον,θεολογική διαίσθηση σ'αυτή την περίπτωση, του «Ρώσου Νίτσε» επιβεβαιώνεται σε κάθε βήμα: πράγματι, στην Εκκλησία όλα είναι χτισμένα στα θεμέλια του «υπάρχει ανάγκη»: όσο ο άνθρωπος δεν «έχει ανάγκη», έχουν λίγη ωφέλεια και οι προσευχές του, και ο προσποιητός του αθεϊσμός. Αυτός που δεν πνιγόταν δεν προσευχόταν. Αυτός που δεν άκουσε ποτέ την σεσημασμένη γραμμή μεταξύ ζωής και θανάτου, δεν έχει δοκιμάσει ακόμα τη δύναμη του παράτολμου λόγου. Και την ίδια στιγμή, η Εκκλησία, όσο κανένας άλλος, κατέχει το μυστικό της φόρμας: χωρίς τον «κατέχοντα», χωρίς σωματική άσκηση, χωρίς την μεγαλειώδη λατρεία, χωρίς τη συνεχή πιέση για τήρηση των εντολών,  η πίστη στο Χριστό, με ταχύτητα αστραπής, μεταμορφώνεται σε μια καλλιπρεπή ψυχική αυταπάτη. Ακριβώς αυτή, όχι μόνο δε χρειάζεται στην Εκκλησία αλλά είναι  βιολογικά απαράδεκτη, επιζήμια και επικίνδυνη. Η φαινομενικότητα είναι τομέας της φαντασίας. Με όλα τα εφφέ και τη συναρπαστικότητά της είναι ένα φαινόμενο άκαρπο, ακόμη και επιζήμιο.

Το γεγονός ότι η Εκκλησία αντιμετωπίζει τις υπερφυσικές εκδηλώσεις εξαιρετικά επιφυλακτικά- που θα μπορούσαμε να πάρουμε για «ενέργεια του Πνεύματος»- δεν είναι «πνευματοφοβία» αλλά ένα είδος «πνευματικής αγνότητας». Χωρίς μια συνεχή και αισθητή ενέργεια του Αγίου Πνεύματος δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρχει  η Εκκλησία του Χριστού: όμως αυτή  η παρουσία του Πνεύματος πρέπει να είναι ορατή μόνο με περιφερειακή όραση, ως ευπρόσδεκτη αλλά σε καμία περίπτωση απαιτούμενη συνέπεια, και σίγουρα όχι ως αυτοσκοπός.

Οδυνηρά γεννάει η Εκκλησία τον καθένα  μας στον Άνθρωπο. Αλλά και τι χαρά είναι στον Ουρανό για κάθε νεογέννητο!...