Τι περιμένει τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία; — ο Πατριάρχης Κύριλλος μίλησε για το πώς βλέπει τα βασικά θέματα της ενοριακής και της μοναχικής ζωής

Ο Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κύριλλος, είπε στους συμμετέχοντες στη συνεδρίαση τις σκέψεις του σχετικά με τις διάφορες πτυχές της εκκλησιαστικής ζωής, για το ποιμαντικό έργο στον σύγχρονο κόσμο.
 
Είναι λάθος να αντιληφθούμε την ενορία ως ένα μέρος όπου οι άνθρωποι έρχονται μόνοι τους.

Ο Αγιότατος Πατριάρχης τόνισε ότι η ιστορία της Ρωσικής Εκκλησίας στα προεπαναστατικά χρόνια, καθώς και κατά τη διάρκεια της σοβιετικής εποχής,συνέβαλε στο σχηματισμό ορισμένων στερεοτύπων της ποιμαντικής δραστηριότητας: «Πριν την επανάσταση, η Εκκλησία ήταν κρατική, ήταν υπό την ηγεσία του αυτοκράτορα. Η Εκκλησία απολάμβανε πολλά προνόμια, αλλά μπορούσε να ενεργήσει μόνο τόσο, όσο αυτό συμβιβαζόταν με την κατανόηση των αρχών και της κρατικής πολιτικής. Οι άνθρωποι στη χώρα ήταν ορθόδοξοι: η απόλυτη πλειοψηφία των ατόμων είχε σχέση με την Εκκλησία, τουλάχιστον μία φορά το χρόνο οι άνθρωποι κοινωνούσαν.

Γι'αυτό ένα από τα κύρια καθήκοντα της Εκκλησίας ήταν να χτιστούν οι ναοί, για να μπορούν πολλοί ορθόδοξοι πιστοί να εκκλησιάζονται. Είναι αρκετό να περάσουμε από το Ζαμοσκβορέτσιε στη Μόσχα ή στο κέντρο της Τούλας, για να κατανοήσουμε περί τίνος πρόκειται: επειδή σχεδόν όλοι ήταν πιστοί, το ζήτημα ήταν να χτιστεί μια εκκλησία, να οργανωθεί ενοριακή ζωή, ώστε οι άνθρωποι να μπορέσουν να έρθουν στην ακολουθία, χωρίς να διανύουν μεγάλες αποστάσεις . Έτσι σχηματίστηκε η ιδέα της ενορίας. Η ίδια αυτή ρώσικη λέξη «πριχόντ» ( δηλαδή ενορία, στα Ελληνικά, σ.τ.μ.) σημαίνει ότι οι άνθρωποι έρχονται στο ναό.Σχηματίστηκε και συγκεκριμένη εικόνα δράσεων του ιερέα: αυτός είναι στην εκκλησία και περιμένει πότε θα έρθουν σ'αυτόν οι ενορίτες.

Και δεδομένου ότι σχεδόν όλοι ήταν πιστοί, μία φορά την εβδομάδα στην εκκλησία ερχόταν σημαντικός αριθμός ατόμων. Τέτοιο σύστημα λειτουργούσε στα πλαίσια μιας υπέροχης- σε πολλές πτυχές- παράδοσης, που υπέθετε την σχεδόν απόλυτη θρησκευτικότητα του λαού. Στη συνέχεια, συνέβη η επανάσταση, άρχισαν οι διωγμοί των πιστών, είχαν κλειστεί οι ναοί και τα μοναστήρια, οι άνθρωποι ξεκόπηκαν από την Εκκλησία. Ο κόσμος ερχόταν, σ'αυτή την περίοδο, σε λίγες εκκλησίες που ήταν ακόμα ανοιχτές για να προσευχηθούν. Πολλοί δεν μπορούσαν να έρθουν ανοιχτά, επειδή φοβούνταν, ενώ άλλοι, παρ'όλα αυτά,εκκλησιάζονταν. Και οι εκκλησίες ήταν υπερπλήρεις, και πάλι υπήρχε η ψευδαίσθηση της ομαλότητας, αλλά στην πραγματικότητα η κοινωνία ήταν σε μεγάλο βαθμό διαχωρισμένη από την πίστη και την Εκκλησία».

Όταν ήρθε η νέα εποχή, ένα από τα πρώτα καθήκοντα της Εκκλησίας ήταν η ανοικοδόμηση και αποκατάσταση των ναών, και τα τελευταία 20 χρόνια έχουν γίνει πολλά, τόνισε ο Πατριάρχης. Στο συμπέρασμα αυτό μπορεί να καταλήξει κανείς λαμβάνοντας υπόψη τα στατιστικά δεδομένα της επισκοπής της Τούλας.

Επίσης, η Αυτού Αγιότητα σημείωσε ότι μέχρι σήμερα παραμένει η παράδοση ο ναός να γίνει αντιληπτός ως ένα μέρος προς το οποίο οι άνθρωποι μόνοι τους βρίσκουν το δρόμο: «Κάθε ιερέας θεωρεί ότι το κύριο καθήκον του είναι να ιερουργεί και να κηρύσσει. Υποτίθεται ότι οι άνθρωποι θα έρθουν και θα γεμίσουν αυτούς τους ναούς. Αυτό ακόμα συμβαίνει, επειδή δεν έχουμε αρκετές εκκλησίες, ιδίως στις μεγάλες πόλεις. Πράγματι, για να πραγματοποιηθεί το ποιμαντικό έργο, πρέπει να γνωρίσουμε το ποίμνιο. Αλλά είναι δυνατόν να γνωρίσουμε τους ενορίτες του Καθεδρικού Ναού του Σωτήρος Χριστού στη Μόσχα; ... Ο ιερέας πρέπει να γνωρίσει τους ενορίτες, και γι'αυτό πρέπει να πολλαπλασιαστεί ο αριθμός των εκκλησιών. Αλλά για να έρθει σε όλες αυτές τις εκκλησίες ο λαός απαιτούνται δράσεις και από την πλευρά μας».

Ο Αγιότατος Δεσπότης τόνισε ότι δεν είναι σωστό να αντιληφθούμε, όπως πριν, την ενορία ως ένα μέρος που οι άνθρωποι έρχονται μόνοι τους. «Έχουμε ένα πολύ σημαντικό ερώτημα: θα έρθουν τόσοι άνθρωποι,όσοι θα έπρεπε να ρθουν στους ναούς του Θεού στη Ρωσία;», είπε η Αυτού Αγιότητα. Υπενθύμισε ότι, σύμφωνα με τις στατιστικές, περίπου το 80 τοις εκατό των ατόμων βαπτίστηκε στην Ορθόδοξη πίστη, το 60 τοις εκατό των ερωτηθέντων υποστηρίζουν ότι συνειδητοποιούν τον εαυτό τους ως Ορθοδόξους. «Πού είναι το υπόλοιπο 20 τοις εκατό; Είναι βαπτισμένοι, αλλά δεν πάνε στην εκκλησία και δεν ομολογούν Ορθοδοξία. Από το 60 τοις εκατό των ορθοδόξων στη χώρα μας, συνεχώς εκκλησιάζονται κατά μέσον όρον όχι πάνω από το 10 τοις εκατό. Λοιπόν, πού είναι το υπόλοιπο 70 τοις εκατό που βαπτίστηκε;», διερωτάται ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

«Φυσικά, σε κάποιες στιγμές της ζωής, πολλοί άνθρωποι έρχονται στο ναό. Σε πολύ μεγάλες γιορτές, ή αν πρέπει να βαπτίσουν παιδιά, να παντρευτούν. Όταν γίνονται σημαντικές δημόσιες εκδηλώσεις, ο αριθμός των ατόμων που έρχονται στην εκκλησία αυξάνεται. Αλλά αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι μόνιμοι ενορίτες. Συνεπώς, τίθεται το ερώτημα: τί μπορούμε να κάνουμε για να έρχονται στις εκκλησίες το 80 τοις εκατό εκείνων των βαπτισμένων ανθρώπων, ή τουλάχιστον το 50 τοις εκατό του πληθυσμού να έρχεται στο ναό; », - είπε ο Αγιότατος Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κύριλλος.

Η δραστηριότητα της Εκκλησίας τώρα πρέπει να αξιολογείται όχι μόνο από τον αριθμό των ναών και των μοναστηριών, αλλά και από την επιρροή που η Εκκλησία έχει στη ζωή των ανθρώπων και της κοινωνίας.

«Σήμερα στην Τούλα ήρθε ο Πατριάρχης, και ο καθεδρικός ναός κατά το χρόνο της λατρείας ήταν γεμάτος, δήλωσε η Αυτού Αγιότητα, συνεχίζοντας την ομιλία του με τον κλήρο της επισκοπής. - Αυτό το στοιχείο δημιουργεί ένα αίσθημα ευεξίας. Αλλά είναι μια πολύ επικίνδυνη ψευδαίσθηση: η Τούλα έχει μισό εκατομμύριο πληθυσμό, και εάν τουλάχιστον το 60 τοις εκατό από αυτούς αυτοχαρακτηρίζονται ορθόδοξοι, πόσοι άνθρωποι έπρεπε άμεσα ή έμμεσα να συμμετάσχουν στην κοινή μας προσευχή; Δεν θα έφταναν κάν οι εκκλησίες. Επομένως, το πρώτο πράγμα που χρειάζεται σήμερα να καταλάβουμε, είναι ότι η κατάσταση δεν είναι τόσο ευημερούσα, όπως φαίνεται σ'εμάς». Αυτήν την καχεξία εντονότερα απ'όλους αισθάνονται οι ιερείς στις φτωχές και αγροτικές ενορίες, τόνισε ο Αγιότατος Δεσπότης.

Επίσης, υπενθύμισε στους παρόντες τα δημοσιεύματα που εμφανίζονται από καιρού σε καιρό, στα οποία τονίζεται η ιδέα ότι η Ρωσική Εκκλησία σήμερα έχει αποκτήσει μια πολύ ισχυρή θέση στην κοινωνία, έχουν ανοίξει πολλά μοναστήρια και ενορίες. Αλλά εγείρεται το ερώτημα γιατί στη χώρα δεν έχει μειωθεί ο αριθμός των διαζυγίων και των εκτρώσεων, γιατί δεν είναι όλα καλά με τη κοινωνική ηθική, γιατί δεν μειώνεται ο αριθμός των εγκλημάτων. «Άραγε στη σοβιετική εποχή, το θέμα της κοινωνικής ευημερίας ή δυσπραγίας σχετίζονταν με την Εκκλησία; Όχι. Επειδή στη συνείδηση της κοινωνίας η Εκκλησία ήταν μόνο ένα μέρος όπου οι άνθρωποι συναντιούνται και προσεύχονται μαζί, αλλά με την κοινωνία, με τη ζωή του λαού, στη συνείδηση των περισσότερων ανθρώπων, η εκκλησία δεν είχε καμία σχέση - είπε ο Αγιότατος Πατριάρχης Κύριλλος. - Αλλά τα τελευταία είκοσι χρόνια, ίσως έγινε το πιο σημαντικό: οι άνθρωποι άρχισαν να συνδέουν τη ζωή τους, την ευημερία τους, την ηθική υγεία της χώρας με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Τί τεράστια ευθύνη έχουμε τώρα!»

Σύμφωνα με τον Αγιότατο Δεσπότη, η δράση της Εκκλησίας πρέπει τώρα να αξιολογείται όχι μόνο από τον αριθμό των ναών και των μοναστηριών, αλλά και από την επιρροή που έχει η Εκκλησία στη ζωή των ανθρώπων και της κοινωνίας,σε τομείς όπως η αποφυγή της εγκληματικότητας, η διατήρηση οικογενειών,η προστασία της ζωής των αγέννητων βρέφων. «Να οι δείκτες με τους οποίους πρέπει σήμερα να αξιολογούμε την εργασία μας, διαφορετικά η κοινωνία θα απογοητευτεί από την Εκκλησία. Είχαμε ύφεση λόγω των συνθηκών, της δύσκολης ιστορίας: Η εκκλησία έχει αποδυναμωθεί από δεκαετίες διωγμών, σεμινάρια και εκκλησίες δεν ήταν αρκετά. Και τώρα δεν έχουμε λύσει αυτά τα ζητήματα, εξακολουθεί να παραμένει το πρόβλημα της έλλειψης εκκλησιών, ιερέων, αλλά σήμερα η κοινωνία ήδη περιμένει περισσότερα από την Εκκλησία».

«Φυσικά, όλοι ελπίζουμε στη βοήθεια του Θεού, και ο Θεός θα μας βοηθήσει, είμαστε ακόμη πολύ αδύνατοι: δεν φτάνουν οι ιερείς, καθώς υπάρχει και η ανάγκη να βελτιωθεί το γενικό επίπεδο της θεολογικής εκπαίδευσης, ούτως ώστε ο κάθε ιερέας να είναι σε θέση να ταιριάσει τις θεολογικές γνώσεις του με το πραγματικό ποιμαντικό έργο, να γνώρισει ότι η θεολογία δεν είναι αφηρημένη γνώση, αλλά αυτό που έχει ζωτική σημασία γι αυτόν, γιατί διαφορετικά δεν θα μπορέσει να δώσει τη σωστή απάντηση στα ερωτήματα των ανθρώπων. Έχουμε πολλά ακόμα να κάνουμε και ο δρόμος μπροστά μας είναι μακρύς », - είπε ο Αγιότατος Πατριάρχης Κύριλλος.

Επίσης, περιέγραψε πως στις αρχές της δεκαετίας του 90,σε συνομιλίες του με ορισμένους από τους ξένους εκπροσώπους του ετερόδοξου κόσμου, έχει ακούσει τις ερωτήσεις: Τώρα είστε ελεύθεροι, αλλά δεν έχετε ούτε θεολογικές σχολές ούτε σχολεία,ούτε ιερείς, ούτε εκκλησίες. Πώς θα κάνετε αυτό που θέλετε να κάνετε; Η απάντηση είχε ως εξής: «Με τις ανθρώπινες δυνατότητες δεν θα μπορέσουμε να τα βγάλουμε πέρα, αλλά μήπως, για τα 2000 χρόνια της ύπαρξής της η Εκκλησία αντιμετώπιζε τις προκλήσεις της, βασιζόμενη αποκλειστικά στην ανθρώπινη δύναμη; Τότε από την Εκκλησία δεν θα έμενε τίποτα! Ο Θεός πάντα βοηθούσε. Έτσι και τώρα ελπίζουμε σ'Αυτόν».
 
Αν θέλουμε σήμερα να διδάξουμε το λαό μας, πρέπει να πάμε σ 'αυτόν.

Αλλά ο Θεός προσφέρει το έλεός Του ως ανταπόκριση στις προσπάθειές μας,υπενθύμισε ο Αγιότατος Δεσπότης: «Δεν θα θέσει το έλεός του στον ιερέα, ο οποίος πιστεύει ότι πρέπει να περιμένει μέχρι να έρθουν οι άνθρωποι σ'αυτόν, ότι η διακονία του περιορίζεται μόνο μέσα στην Εκκλησία ότι όλα τα υπόλοιπα δεν τον αφορούν. Γι' αυτό, πρέπει να λάβουμε πολύ σοβαρά τα καταπληκτικά λόγια του Κυρίου, με τα οποία τελειώνει το Ευαγγέλιο κατά Ματθαίο: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» (Mθ. 28. 19). Σε σεμινάρια κατά τη διάρκεια της εξηγητικής στρέφαμε την προσοχή στην φράση να βαπτίζετε εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και Αγίου Πνεύματος, ερμηνεύαμε αυτό το τμήμα του κειμένου, αλλά ποτέ δεν στρέφαμε την προσοχή στη λέξη «πορευθέντες» - Πηγαίνετε και διδάξετε όλα τα έθνη. Ο Σωτήρας δεν είπε στους αποστόλους του: καθίστε εκεί, στη Γαλιλαία, οι άνθρωποι θα έρθουν σε σας, τους βαπίζετε, και όλα θα είναι εντάξει. Είπε: Πηγαίνετε και διδάξετε. Αν σήμερα θέλουμε να διδάξουμε το λαό μας, πρέπει να πάμε σ 'αυτόν».

Η κίνηση της Εκκλησίας προς τον λαό, καλείται αποστολή. «Η Ιεραποστολή διαφέρει από το ποιμαντικό έργο ως προς το ότι η ποιμαντική εργασία μπορεί να μην συνεπάγεται την κίνηση προς συνάντηση των ατόμων - είπε ο πατριάρχης. Με ποιμαντική μέριμνα ασχολούνται και μοναχοί στα μοναστήρια, στα οποία απευθύνονται οι προσκυνητές, και πολλοί ιερείς, στους οποίους έρχονται άνθρωποι, αλλά αν θέλουμε να διδάξουμε, και σήμερα αυτό είναι αναγκαίο, πρέπει να πάμε στο λαό».

Όσον αφορά το θέμα της στρατηγικής της ιεραποστόλής και της ποιμαντικής εργασίας, η Αυτού Αγιότητα ο Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κύριλλος τόνισε: «Πρώτον, πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν γίνεται τίποτε χωρίς τη θερμή πίστη μας και την πνευματική ζωή,χωρίς την αγάπη στους ανθρώπους. Ούτε ευγλωττία, ούτε τεχνολογία, ούτε χρήματα δεν θα μας βοηθήσουν στη διακονία μας, αν είμαστε τιποτένιοι». Υπενθύμισε, για παράδειγμα, ότι οι Χριστιανοί της Δύσης έχουν άριστη εκπαίδευση, καθώς και μεγαλύτερη χρηματοδότηση και εξαιρετικές ιεραποστολικές μεθόδους, αλλά οι εκκλησίες τους είναι άδειες, ο χριστιανισμός τους έμεινε στο περιθώριο της Δυτικής κοινωνίας. «Να μην κρίνουμε τους άλλους, πρέπει να σκεφτούμε για τους εαυτούς μας, αλλά συλλογιζόμενοι αυτή την εμπειρία, πρέπει να πω ότι ο κύριος λόγος μιας τέτοιας κατάστασης είναι η απώλεια της πραγματικής πνευματικής ζωής, χωρίς την οποία ο λόγος του ποιμένα δεν είναι πειστικός», - τόνισε η Αυτού Αγιότητα.

Για να πάμε στους ανθρώπους και να τους μιλήσουμε, πρέπει να έχουμε μια εσωτερική δύναμη και η εσωτερική δύναμη συνδέεται με την πραγματική θρησκευτική εμπειρία και την εμπειρία της προσευχής, σημείωσε ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. «Η δύναμη του λόγου είναι πάντα συνδεδεμένη με τη δύναμη της προσευχής - μαρτυρεί ο Πατριάρχης. - Ένας ιερέας δεν μπορεί να κηρύττει, χρησιμοποιώντας κάποιες σχολαστικές μεθόδους και σχήματα ... Η ανθρώπινη ψυχή αποκρίνεται στο κήρυγμα, όταν νιώθει ότι ο ιερέας που λέει κάτι, ο ίδιος το βίωσε. Αν μιλάτε από την εμπειρία σας, αν είναι οι σκέψεις σας οι οποίες συνδέονται με τα κείμενα των αγίων πατέρων, με το λόγο του Θεού, τότε ο λόγος σας γίνεται πειστικός».
Ακριβώς γι'αυτό, υπογράμμισε ο Αγιότατος Δεσπότης, σήμερα η πιο σημαντική προτεραιότητα είναι η εσωτερική πνευματική, προσευχητική ζωή: «Τότε θα είμαστε δυνατοί, τότε ο Κύριος, θα κλίνει το έλεος, τότε, βγαίνοντας έξω από την εκκλησία, θα είμαστε πειστικοί για το λαό μας»..

Μιλώντας για τις κατευθύνσης του ιεραποστολικού έργου, η Αυτού Αγιότητα εξέφρασε την πεποίθησή του ότι το βασικό σημείο εφαρμογής της δύναμης πρέπει να είναι το σχολείο. Όρισε την αγωγή των νέων ως βασική προτεραιότητα.

Ο Αγιότατος Πατριάρχης Κύριλλος υπενθύμισε την διαδεδομένη έκφραση ότι το μέλλον είναι οι νέοι, επισημαίνοντας: «Όμως, δεν μπορούμε να πούμε ότι μια γενιά έχει ορισμένα πλεονεκτήματα έναντι της άλλης - η αξία της ανθρώπινης ψυχής δεν εξαρτάται από την ηλικία. Είναι λάθος να θεωρούμε ότι η αξία της ψυχής ενός νέου είναι μεγαλύτερη από την αξία της ψυχής ενός ανθρώπου που βρίσκεται μπροστά στο θάνατο. Και μ'αυτή την έννοια, η νέα γενιά στα μάτια του Θεού δεν θα είναι οπωσδήποτε πιο πολύτιμη από την προηγούμενη γενιά ». Ωστόσο, τόνισε ο Πατριάρχης, είναι σημαντικό να φέρουμε το λόγο του Χριστού ιδιαίτερα στους νέους για να αλλάξει η ζωή των ανθρώπων,γι'αυτό η εργασία με τα παιδιά και τους νέους αποτελεί προτεραιότητα.

Ο Αγιότατος Δεσπότης ονόμασε δύσκολα, αλλά επιλύσιμα τα ζητήματα που σχετίζονται με την αλληλεπίδραση ανάμεσα στην Εκκλησία και το σχολείο, ανεξάρτητα από το αν έχουν επιτευχθεί κάποιες επίσημες συμφωνίες στον τομέα αυτό. «Γνωρίζω ότι σε πάρα πολλές επισκοπές διδάσκονται οι « Βασικές αρχές του Ορθόδοξου Πολιτισμού »,υπάρχουν προαιρετικά μαθήματα στα σχολεία, λητουργεί σύστημα Κυριακάτικων σχολείων. Είναι σημαντικό να έχουμε ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης της εκκλησίας με τους νέους και του σχολείου, τη στροφή των καρδιών των νέων προς την πίστη », - δήλωσε η Αυτού Αγιότητα.

«Πρέπει να θυμόμαστε τις βαριές και ανώμαλες συνθήκες της εκκλησιαστικής ζωής μας, οι οποίες σε κάποιο βαθμό οδήγησαν στην τραγωδία της Επανάστασης»

Πριν την επανάσταση σε κάθε τάξη δίδασκαν το Νόμο του Θεού, σημείωσε ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, απευθυνόμενος στον κλήρο της Επισκοπής Τούλας και Μπελέτσκ. Διηγήθηκε πως ο πατέρας του, που γεννήθηκε το 1907 και πήγε στο σχολείο, ακόμη και πριν την επανάσταση, έλεγε ότι τα παιδιά παρέβγαιναν στο τρέξιμο στο σχολείο, γιατί αυτός που ερχόταν πρώτος στην τάξη, είχε το δικαίωμα να ανάψει το καντήλι μπροστά στην εικόνα: «διοργανώνονταν ολόκληρα διαγωνίσματα - το σχολείο ήταν μακριά από το σπίτι, μερικά χιλιόμετρα. Και τα παιδάκια τον χειμώνα με κάπες και τσόχινες μπότες, έτρεχαν προς το σχολείο να ανάψουν το κατήλι.Αυτό ήταν το 1916. Και μετά από μερικά χρόνια, αυτά τα παιδιά που μεγάλωσαν συμμετείχαν στο κλείσιμο και την κατεδάφιση των ναών, στο γκρέμισμα των σταυρών από τους τρούλλους».

Αυτό σημαίνει ότι η προπαγάνδα που ρίχτηκε σ'αυτά τα παιδιά ήταν ισχυρότερη από ό,τι έκανε τότε η Εκκλησία, είπε ο Πατριάρχης Κύριλλος.

«Αυτός είναι ο λόγος γιατί πρέπει να θυμόμαστε τις βαριές και ανώμαλες συνθήκες της εκκλησιαστικής ζωής μας, οι οποίες ίσως σε κάποιο βαθμό οδήγησαν στην τραγωδία της Επανάστασης, -είπε ο Πατριάρχης. Σήμερα, λοιπόν, είναι σημαντικό όχι μόνο να συναντιόμαστε με τους νέους, αλλά και να μάθουμε πώς να κάνουμε σωστό διάλογο μ'αυτούς. Αυτό δεν είναι πάντα εύκολο για τους κληρικούς, συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι οι ιερείς απασχολούνται στις ενορίες, πραγματικά έχουν μεγάλη ποιμαντική εργασία. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να συμμετέχουν οι λαϊκοί στην εργασία με τους νέους».

Είναι πολύ σημαντικό να οργανώσουμε την εκπαίδευση των λαϊκών,πιστεύει ο Αγιότατος Δεσπότης. Υπό την έννοια αυτή, το καθηγητικό σώμα έχει μεγάλο δυναμικό, γιατί πολλοί από τους καθηγητές είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν με τους αντιπρωσόπους της νέας γενιάς, το μόνο που χρειάζεται είναι να τους παρέχουμε τις κατάλληλες γνώσεις, τόνισε η Αυτού Αγιότητα.
 
Εάν ο πυρήνας της ενοριακής ζωής είναι λατρεία, και γύρω από αυτή δημιουργηθεί μια εκπαιδευτική και κοινωνική δραστηριότητα, οι ενορίες θα γίνουν κέντρα όχι μόνο της λειτουργικής, αλλά και της κοινωνικής ζωής
 
Μεταξύ των καθηκόντων που πρέπει να αντιμετωπίσουμε στο επίπεδο της ενορίας, πηγαίνοντας προς τους ανθρώπους, ο Αγιότατος Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κύριλλος ορίζει την κοινωνική διακονία, την εργασία με τα απομονωμένα άτομα.

«Πρέπει να καταλάβουμε ότι όχι μόνο Σάββατο, Κυριακή και γιορτές είναι εργάσιμες ημέρες για τον ιερέα», - είπε ο Πατριάρχης. Γιατί να μην αφήσουμε τη Δευτέρα για τις συναντήσεις με τους απομονωμένους ηλικιωμένους ανθρώπους,την Τρίτη για τις συναντήσεις με τους νέους, την Τετάρτη, για παράδειγμα για τους νέους, τους οποίους ονομάζουν «ευάλωτους», πρότεινε.

Αν ο πυρήνας της ενοριακής ζωής είναι η λατρεία, και γύρω απ' αυτή δημιουργηθεί μια εκπαιδευτική και κοινωνική δραστηριότητα, οι ενορίες θα γίνουν κέντρα όχι μόνο της λειτουργικής, αλλά και της κοινωνικής ζωής- τόνισε ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

«Κάποιος, ίσως,θα πεί ότι όλα αυτά είναι φαντασίες,στην πραγματικότητα όλα είναι διαφορετικά. Αλλά δεν φαινόταν φαντασία η αποκατάσταση του καθεδρικού ναού του Σωτήρος Χριστού,η εγκαινίαση της Λαύρας του Κιέβου και Πετσέρσκ, της Μονής του Βαλαάμ; Όλα αυτά που συζητάμε μαζί σας δεν είναι φαντασία, αλλά πραγματικότητα. Επιπλέον, αυτό είναι ένα σχέδιο της εργασίας μας.Πρέπει να ακολουθήσουμε αυτή την πορεία, αν θέλουμε πραγματικά να επηρεάσουμε τη ζωή του λαού μας, αν θέλουμε να μεταμορφώνονται οι «στατιστικοί ορθόδοξοι» σε πραγματικούς ορθοδόξους,για να αλλάξει προς το καλύτερο η ζωή του λαού μας μαζί με τη μετατροπή αυτή», - είπε ο Αγιότατος Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κύριλλος.

Μιλώντας για τις αρχές της οργάνωσης μιας ενορίας, η Αυτού Αγιότητα, συγκεκριμένα, είπε: «Δεν έχουμε πλέον τις «εικοσαριές», όπως πριν, αλλά η ιδέα του ενοριακού πυρήνα είναι πολύ καλή. Στην ενορία θα μπορούσε να υπάρχει κηδεμονικό συμβούλιο στο οποίο θα συμμετείχαν οι εκπρόσωποι της τοπικής διανόησης,εκπαίδευσης, επιχειρήσεως, κάποιος από τις τοπικές αρχές. Το κηδεμονικό συμβούλιο πρέπει να συνέρχεται όχι μόνο για την αντιμετώπιση τυχόν οικονομικών ζητημάτων, αλλά πρέπει να φροντίζει για την ενορία, για την οργάνωση του ιεραποστολικού έργου, για την εργασία με τη νεολαία».

Ο Αγιότατος Δεσπότης συζήτησε τις παρατηρήσεις που έκανε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης στα σταυροπηγιακά μοναστήρια ως Τοποτηρητής και μετά από την εκλογή του στον Πατριαρχικό θρόνο: «Κάθε φορά με σύστηναν στους αντιπροσώπους των κηδεμονικών συμβουλίων. Μίλησα με τους ανθρώπους αυτούς και διαπίστωσα ότι οι χθεσινοί άθεοι μέσα από αυτήν την εργασία, συναισθάνθηκαν τέτοια φροντίδα για την Εκκλησία και έτσι άλλαξαν τη συνείδησή τους, ώστε έγιναν ένεργα στελέχη της Εκκλησίας μας».

Τέτοια επιρροή έχει στο νού και στην καρδιά των ανθρώπων η συνεργασία και η αλληλεπίδραση, μαρτυρεί ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Εκκλησίας. Πρότεινε να επεκταθεί η πρακτική αυτή και σε ενορίες, να οργανωθούν σ'αυτές τα κηδεμονικά Συμβούλια.
 
«Δεν θα αποφασίσουμε τίποτα αν περιμένουμε οδηγίες από τη Μόσχα ή από το Επισκοπικό Κέντρο»

Ενοριακά ακτίφ είναι απαραίτητα, διότι ο ιερέας μόνος του δεν μπορεί να ασχολείται με τόσο πολλή εργασία, βεβαιώνει η Αυτού Αγιότητα. Υπενθύμισε ότι το προσωπικό μιας μικρής ενορίας αποτελείται από έναν ιερέα. Όταν η ενορία είναι μεγαλύτερη εκεί υπάρχουν ακόμα διάκονος, πρωτοψάλτης,χοράρχης.

Σύμφωνα με τον Αγιότατο Πατριάρχη,η Ορθόδοξη Ενορία πρέπει να χτίζεται ως εξής: ο ιερέας,ο διάκονος,αν χρειάζεται-ο χοράρχης,ο πρωτοψάλτης, καθώς και ο δάσκαλος της κατήχησης και ένας κοινωνικός υπάλληλος, οι οποίοι θα εργάζονται όχι ως εθελοντές, αλλά θα λαμβάνουν μισθό. «Για την οργάνωση των εργασιών, πρέπει να υπάρχει ένας ειδικός. Γι' αυτό τα εκπαιδευτικά ιδρύματα σήμερα έχουν καθήκον όχι μόνο να προετοιμάσουν ιερείς και θεολόγους, αλλά και εκκλησιαστικούς κοινωνικούς υπαλλήλους, εκπαιδευτικούς, κατηχητές», - είπε ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και τόνισε ότι η προετοιμασία του ακτίφ που επαγγελματικά θα εργαζόταν στην ενορία είναι ένα σημαντικό θέμα της ημερήσιας διάταξης.

«Για να λύσουμε αυτό το ζήτημα σε κλίμακα της Εκκλησίας θα απαιτήσει πολύ καιρό, αλλά δεν θα λύσουμε τίποτα αν περιμένουμε οδηγίες από τη Μόσχα ή από το Επισκοπικό Κέντρο. Είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι κάθε επίσκοπος θα υποστηρίξει τέτοιου είδους προσπάθειες των προϊσταμένων των ενορίων και μοναστηριών », - είπε ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

«Πρέπει να αλλάξουμε την οπτική γωνία, πρέπει να κατανοήσουμε ότι το ποίμνιό μας δεν είναι μόνο οι άνθρωποι που σήμερα ήρθαν στο ναό. Το ποίμνιό μας είναι τουλάχιστον το 60 τοις εκατό του λαού μας και της κοινωνίας μας », - είπε ο Πατριάρχης Κύριλλος.

Αν αλλάξουμε την οπτική γωνία, θα καταλάβουμε ότι η πολυπληθής εκκλησία στη γιορτή δεν δείχνει την πνευματική ευεξία, όπως δεν το δείχνουν, και μερικές δεκάδες νέοι, τους οποίους, στην καλύτερη περίπτωση, μπορούμε να δούμε στην ακολουθία -στην πραγματικότητα, χιλιάδες συνομηλίκων τους την ίδια στιγμή περιφέρονται άσκοπα στους δρόμους και δεν κάνουν τίποτα ή ίσως κάνουν κάτι κακό. «Επομένως, εάν αλλάξουμε την οπτική γωνία, αμέσως θα καταλάβουμε σαφώς το τι πρέπει να κάνουμε. Αν θέσουμε το καθήκον ότι στην περιοχή της ενορίας οι περισσότεροι άνθρωποι πρέπει να έρχονται στο ναό του Θεού, η πλειοψηφία των νέων πρέπει να συνδέεται με την Εκκλησία, τότε διοργανώνεται η πολιτική της εκκλησίας», - τόνισε ο Αγιότατος Δεσπότης. Τότε θα βρεθούν τα μέσα όχι μόνο για την επιχρύσωση των τρούλλων, πρόσθεσε.  

 Κάθε μονή είναι ένα κέντρο της πνευματικής ζωής;

Ιδιαίτερη προσοχή η Αυτου Αγιότητα έδωσε στα μοναστήρια. Σημειώνοντας ότι σήμερα η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει εκατοντάδες μοναστήρια, είπε: «Τα μοναστήρια - είναι πολύ σημαντικά κέντρα της πνευματικής ζωής. Ο ευσεβής λαός μας συρρέει στα μοναστήρια να λάβει την πνευματική υποστήριξη. Και πιστεύω ότι σε μεγάλο βαθμό εξ αιτίας των μονών αλλάζει το κλίμα στην Εκκλησία και στην κοινωνία. Αλλά, κάθε μοναστήρι είναι το κέντρο της πνευματικής ζωής; Για μένα, αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Έχω προσωπική εμπειρία από τη διαχείριση της Επισκοπής, και μπορώ να πω ότι σε κάθε μοναστήρι δεν μπορούμε να δούμε την πλήρη πνευματική ευεξία. Πολύ συχνά οι μοναστικές αρχές επιδιώκουν να επιλύσουν κάποια υλικά ζητήματα - είναι αναγκαία να αποκατασταθούν πολλά,να οικοδομήσουν,να επισκευάσουν, να επιχρυσώσουν,να ανοίξουν δρομάκια, να φυτεύσουν λουλούδια, να τακτοποιήσουν αγροτικό νοικοκυριό. Όλα αυτά είναι απαραίτητα, αλλά είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι οι μοναχοί δεν πρέπει να μετατραπούν σε απλούς εργαζομένους, όταν η εκτέλεση της διακονίας αντικαθιστά το σημαντικότερο:την πνευματική ζωή του ανθρώπου. Γι'αυτό, η εργασία σε μοναστήρια για ανατροφή νέων μοναχών και δοκίμων είναι πολύ σημαντική, και έχουμε εξαιρετικά παραδείγμτα τέτοιας εργασίας. Δυστυχώς, δεν έχουμε την απαραίτητη φροντίδα σχετικά με την πνευματική κατάσταση των μοναχών. Επομένως,πιστεύω, ότι είναι ένα μεγάλο και σημαντικό έργο της Εκκλησίας το να ενισχύσει το πνευματικό συστατικό της μοναστικής ζωής».

Είναι σημαντικό να έχουν οι κάτοικοι των μοναστηριών θεολογική μόρφωση, τόνισε ο Πατριάρχης. «Έρχεσαι καμιά φορά στο μοναστήρι και ρωτάς: πόσοι μοναχοί σπούδασαν στη θεολογική σχολή - αποδεικνύεται,ότι είναι μειοψηφία. Ρωτάς έναν ιερομόναχο, γιατί δεν θέλει να πάει στη θεολογική σχολή. Και αυτός απαντά: «Υπάρχει λόγος για τον οποίο με χρειάζεται αυτή η θεολογική σχολή;" Δεν έχει ανάγκη θεολογικών γνώσεων, αλλά η έλλειψη γνώσεων οδηγεί σε διάφορα είδη προλήψεων. Γνωρίζουμε ότι μερικές φορές από τα μοναστήρια προκύπτουν κάποιες απολύτως τρομερές, επικίνδυνες για τη ζωή της Εκκλησίας, ιδέες. Δεν υπάρχει τίποτα νέο σ'αυτό- και πολύ συχνά στην αρχαιότητα οι αιρέσεις προήλθαν από τα μοναστήρια και στις πηγές των αρχαίων αιρετικών κινήσεων στέκονταν μοναχοί ζηλωτές, αρχιερείς, ακόμη και οι πατριάρχες της Κωνσταντινούπολης. Ως εκ τούτου, η ορθή ηθική και θεολογική εκπαίδευση των μοναχών, και το σημαντικότερο - η πραγματική εμπειρία της πνευματικής ζωής σε μεγάλο βαθμό, είναι η εγγύηση της ακμής της Εκκλησίας, της πνευματικής υγείας της, της υγείας όλης της κοινωνίας μας».

Από το ποια θα είναι η Ρωσική Εκκλησία, σε μεγάλο βαθμό, εξαρτάται η όψη της Ρωσίας

Στο τέλος, ο Αγιότατος Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κύριλλος είπε: «Αν αξιολογήσουμε όλη την ιστορία της Ρωσίας, πρέπει να σημειώσουμε ότι ο καιρός στον οποίο ζούμε είναι ιδιαίτερος. Η Εκκλησία δεν είχε ποτέ τέτοιες ευκαιρίες, ποτέ δεν ήταν πιο ελεύθερη. Σήμερα έχουμε πολύ καλές σχέσεις εκκλησίας - κράτους. Αμοιβαία, χωρίς προσπάθειες να παρεμβαίνουμε στις υποθέσεις αλλήλων,χτίζεται διάλογος,και αυτό είναι πολύ σημαντικό για την λύση των ζητημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα».

Η Αυτού Αγιότητα τόνισε ότι η Εκκλησία πρέπει να κατανοήσει τη σημασία της γενικής κατάστασης της κοινωνίας, να διατηρήσει την ενότητα του λαού, προκειμένου να συμβάλει στο ξεπέρασμα διαχωριστικών γραμμών. Σήμερα πολλά πράγματα χωρίζουν τους ανθρώπους περιουσιακοί, κοινωνικοί, εθνικοί, θρησκευτικοί, κομματικοί παράγοντες. «Υπάρχουν πολλοί πειρασμοί και λόγοι για το διαχωρισμό, αλλά η Εκκλησία πρέπει να είναι μια ενοποιητική αρχή για το λαό - είπε ο Πατριάρχης Κύριλλος. - Δεν πρέπει να είμαστε ούτε με τους δεξιούς, ούτε με τους αριστερούς, είμαστε με το λαό μας.Πρέπει να συμβάλουμε στην υπερνίκηση των διαφόρων διαχωριστικών γραμμών, στην άρση των συγκρουσιακών καταστάσεων, οι οποίες μπορούν να αυξάνονται τώρα λόγω της οικονομικής κρίσης».

Ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι τη Ρωσία δεν μπορεί να ταρακουνήσει, καμία οικονομική κρίση: «Αλλά ας μας βοηθήσει ο Θεός, αυτές οι προσωρινές οικονομικές δυσκολίες να μη χρησιμοποιηθούν για να προκαλέσουν τον πολιτικό διχασμό της χώρας, να δημιουργήσουν νέες εντάσεις. Τώρα η Ρωσία χρειάζεται μια ήσυχη περίοδο για την πνευματική, οικονομική και πολιτική ανάπτυξη. Και η Εκκλησία δεν μπορεί να είναι στο περιθώριο, πρέπει να βοηθήσουμε το λαό μας να διατηρεί την ησυχία, να βοηθήσουμε τα άτομα που βρίσκονται σε δύσκολη οικονομική κατάσταση με καλά λόγια, και με έργα».

Από το ποια θα είναι η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, σε μεγάλο βαθμό, εξαρτάται και το ποια θα είναι η όψη της Ρωσίας, είπε ο Αγιότατος Πατριάρχης, και τόνισε: « Έτσι ήταν πάντα: προσπάθησαν να καταστρέψουν την Εκκλησία - σχεδόν κατέστρεψαν τη χώρα. Η εμπειρία της ζωής μας στον ΧΧ αιώνα, δείχνει τι συμβαίνει όταν η Εκκλησία αφήνει την κοινωνική σκηνή, όταν παύει να επηρεάζει τη ζωή των ανθρώπων - η χώρα, τουλάχιστον ως προς τη Ρωσία, εξαφανίζεται, αυτό που συνέβη με την ιστορική Ρωσία. Ως εκ τούτου, πιστεύω ότι πρέπει να χρησιμοποιούμε σημαντικές δυνάμεις για να διατηρήσουμε συνολικά την ειρήνη, την αρμονία στην κοινωνία μας, την ενότητα του λαού μας».

«Ας δώσει ο Θεός στην Πατρίδα μας την ευημερία,για να πορεύεται η Εκκλησία μας ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν, και η εγγύηση γι αυτό είναι η εργασία σας, η διακονία σας»,-είπε ο Αγιότατος Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κύριλλος αποχαιρετώντας τους συμμετέχοντες.